آناتومی و فیزیولوژی دستگاه تنفس

 

 

 

 

  • دستگاه تنفس، از بینی، حنجره، نای (تراشه) و ریه ها تشکیل می شود.
  •  بینی از دو قسمت خارجی و داخلی تشکیل می شود.
  • قسمت خارجی بینی از استخوان ها و غضروف هایی تشکیل می شود و ساختمانی است که از قسمت پیشین (قدامی) صورت برآمده می شود و مسیر عبور هوا به ریه ها را می سازد. بینی، هوا را تصفیه، گرم و مرطوب می کند و نیز حاوی سلول های مخصوص بویایی است و موجب بهبود کیفیت تکلم می شود. قسمت خارجی بینی به نحو قابل توجهی کوچک تر از بخش داخلی آن است که بر روی سقف دهان قرار دارد. قسمت خارجی بینی به وسیله دو منفذ جلویی (سوراخ های قدامی)، سوراخ می شود.
  • قسمت داخلی بینی به وسیله یک تیغه (Septum) به دو حفره راست و چپ تقسیم می شود و هر حفره، در اثر پیش آمدگی شاخک (Conchae) بینی به سه مجرای فوقانی، میانی و پایینی تحتانی)کام سخت، حفره بینی را از حفره دهانی جدا می کند.
  •  حفره های بینی از مخاط و رگ های خونی پوشیده شده اند که هوا را پیش از رسیدن به ریه ها، گرم ومرطوب می کنند و به وسیله موها و مژک های مخصوص، گرد و غبار آن را می گیرند.
  • جفتهایی از سینوس ها به داخل بینی تخلیه می شوند. این جفت ها عبارتند از: سینوس پیشانی،  ،سینوس فک بالایی (ما گزیلری)، سینوس غربالی و سینوس شبپره ای غشای مخاطی مژکداری، داخل بینی را مفروش می کند. این غشا به ضربع (پریوست) استخوان بینی | میچسبد و از طریق سوراخ های بینی به پوست امتداد می یابد و از طریق شاخک بینی باغشای مخاطی  بخش مربوطه، تانازوفارنکس (حلق بینی) امتداد پیدا می کند.
  • غشای مخاطی، حاوی سلول های بویایی تشکیل دهلنل ۵ عصب بویایی است. این عصب وارد جمجمه می شود و به مغز می رسد.
  • اندازه دو حفره بینی تقریباً مساوی است و این دو حفره به وسیله تیغه بینی از یکدیگر، جدا می شوند و به وسیله سوراخ های خارجی بینی به خارج راه پیدا می کنند. سوراخهای داخل بینی، حفره های بینی را به نازوفارنکس ارتباط می دهند. هر حفره بینی به یک ناحیه بویایی (متشکل از شاخک فوقانی و قسمتی از تیغه بینی) و یک ناحیه تنفسی (شامل بقیه حفره بینی) تقسیم می شود. ادامه سه مجرای هر حفره برروی دیواره جانبی، شاخک های فوقانی، میانی و تحتانی بینی را می سازد.
  • ناحیه بویایی در فوقانی ترین بخش حفره بینی قرار دارد و حاوی سلول های بویایی و موهای مخصوص بویایی است.ناحیه تنفسی، با غشای مخاطی، غدد بسیار، اعصاب و شبکه ای از سیاهرگ های متسع و فضاهای خونی پوشیده شده است. این شبکه به سادگی تحریک می شود و تحریک مزبور، تورم غشا، انسداد مجراو منافذ سینوس ها را به دنبال دارد.
  •  
  •  
  • تراشه (نای: trachea) راه اصلی ورود هوا به ریه ها است و در سطح پنجمین مهره پشتی به دو برونش راست و چپ که هوا را به ریه راست و چپ می برندتقسیم می شوند.
  • نای (تراشه) در ادامه حنجره و به شکل حلقه ای ناقص است. طول نای حدود ۱۰ تا ۱۲ سانتیمتر و قطر داخلیآن تقریباً ۱/۵ تا ۲ سانتیمتر است. نای از رو به رویمهره ششم گردنی به طرف پایین می آید و سپس بهبرونش اصلی (نایژه اصلی) نام دارند. نایژه راست ۲/۵سانتیمتر طول دارد و وارد ریه راست می شود. نایژهچپ ۵ سانتیمتر طول دارد و وارد ریه چپ می شود.
  • نایژه ها در داخل ریه ها به شاخه های کوچکتری به نام نایژک (برونشیول) تقسیم می شوند. داخل نایی و برونش ها، سلولهای مژکداری وجود دارند که با حرکت خود به سمت دهان، ذرات موجود در هوا را بهبیرون می رانند تا نتوانند وارد ریه ها شوند.
  • ریه ها (شش ها؛ the lungs) به صورت یک جفت، در داخل قفسه سینه و درون پرده جنب (پلور: pleura) قرار دارند. بافت پیوندی درون ریه ها دارای مقدار زیادی رشته های ارتجاعی و عضلات صاف است. نایژه های اصلی و رگ های ریه از طریق ناف این اندام وارد ریه ها می شوند. ریه ها به شکل نیم مخروطی هستند و قسمت های طرفی حفره سینه را پر می کنند. قاعده ریه ها بر روی پرده دیافراگم قرار گرفته است و قله ریهها مجاور دنده واقع شده است. ریه راست از ۳ قطعه (لوب) و ریه چپ از ۲ قطعه (لوب) تشکیل می شود. نایژک ها در داخل ریه ها، به حفره های کوچکی موسوم به حبابچه (آلوئول؛ alveoluS) ختم می شوند. آلوئولها دارای مویرگهای فراوانی هستند و تعویض اکسیژن هوا بادی اکسیدکربن در داخل آنها انجاممی شود.
  •  جنب (پلور)، پرده دو لایه ای است که هر یک از دوریه را از سطح خارجی می پوشاند. بین این دو لایه، مقداری مایع وجود دارد که موجب لغزنده و نرم شدن حرکتهای ریهها می شود. ریه ها دارای ساختمانیارتجاعی هستند و در صورت موجود نبودن هوا، بر روی خود می خوابند ولی فشار منفی واقع در بین دو  لایه جنب باعث باز نگه داشتن ریه ها می شود قسمت خارجی ناحیه هوایی دستگاه تنفس، از حفره ببینی تا نایژهها دارای پوشش مطبق کاذب مژک دار با سلولهای جامی شکل است. بافت پیوندی سست زیرین، تعداد زیادی غدد سروزی – مخاطی دارد. ترشحات این غدد به وسیله مژکها حمل می شود. آستر مخاطی، دارای سلول های ائوزینوفیل (نوعی گلبول سفید هسته دار که هسته آن از دو لوب تشکیل می شود)، سلول های بیگانه خوار (ماکروفاژ) و فولیکول های لنفاوی است. این قسمت، ایمونوگلوبولین A تولید می کند و به پوشش مخاطی می رسد و باکتریها و ویروسها را میکشد
  •  
  • برای دانلود فایل ppt این مطلب روی لینک مقابل کلیک کنید: .آناتومی و فیزیولوژی دستگاه تنفس

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *