احیاء پایه

 

 

 

 

 

احیای قلبی ریوی در ۴۰ تا ۶۰ درصد وقفه‌های قلبی سبب بازگشت جریان خون و همودینامیک پایدار می‌گردد. در یک مطالعه ثابت شد که انجام عملیات احیاء ظرف مدت کمتر از چهاردقیقه از شروع ایست قلبی تنفسی با موفقیت و نجات جان بیماران همراه می‌باشد. در تمام این موارد، ثانیه‌ها می‌توانند شکل‌دهنده زندگی یا مرگ بیماران باشند. اگر احیای قلبی تنفسی بلافاصله پس از ایست قلبی آغاز شود. نه‌تنها کارآیی سیستم عصبی، بلکه زندگی بیمار نیز حفظ می‌گردد. بهترین زمان برای نجات جان بیماری که دچار ایست قلبی-ریوی،مغزی شده است، ۴ تا ۶ دقیقه اول می‌باشد، زیرا پس‌ازآن اگر هم بیمار زنده بماند به ‌احتمال‌ زیاد آسیب‌های زیاد و جبران‌ناپذیری برای او به‌جا می‌ماند. هدف اولیه احیاء قلبی-ریوی، مغزی یک مغز سالم و یک بیمار دارای عملکرد است.

از آنجا که فاصله زمانی بین تماس با مرکز اورژانس و رسیدن پرسنل پزشکی، اغلب بیش از ۵ دقیقه طول می‌کشد، میزان بقاء بستگی به داشتن جمعیتی که در مورد CPR آموزش دیده‌اند، دارد که طی تحقیقات انجام شده متأسفانه تنها یک درصد افراد دچار ایست قلبی ریوی توسط اطرافیان احیاء می‌شوند. با هر دقیقه تأخیر در انجام احیاء ۱۰ درصد به‌احتمال مرگ بیمار افزوده می‌شود.

چنانچه CPR بلافاصله بعد از افتادن بیمار به علت ایست ناگهانی قلبی ریوی شروع شود، شانس زنده ماندن وی ۲ تا ۳ برابر است . طی تحقیقات درصد زنده ماندن بیماران در صورت انجام سریع و صحیح این اقدامات ۵۰ تا ۷۵ درصد می‌باشد. یکی از کلیدی‌ترین مسائل مربوط به احیاء، انجام درست و کامل اقدامات CPR است.

تاریخچه CPR

ازآن‌زمان که نوع بشر پای در این کره خاکی گذاشت، سرشت و آفرینش او این‌گونه برنامه‌ریزی شده بود که در مقابل رنج و درد همنوعان خود و یا آسیب‌هایی که به اطرافیان او وارد می‌شود، سکوت نکند بی‌تفاوت نماند و همواره در اندیشه باشد که چگونه می‌تواند دردی را از انسانی کاست یا از مرگ ناگهانی جلوگیری کرد. ازاین‌روی اگر به تصاویر کنده‌کاری‌شده در غارها نیز روی می‌آوریم، یعنی زمان حدود ۵۰۰۰ سال پیش از میلاد، نقاشی‌هایی از تنفس دهان‌به‌دهان خواهید دید.

  • ایجاد درد با سیلی زدن، یا به‌وسیله شلاق و ضربه وارد آوردن روی پوست
  • قرار دادن مصدوم از شکم بر روی اسب در حالی یورتمه
  • غلطاندن مصدوم بر روی بشکه
  • آویزان کردن مصدوم از پاها به درخت
  • استفاده از دم آهنگری برای دمیدن در ریه
  • لوله‌گذاری داخل تراشه از راه دهان و بینی از قرن ۱۷ میلادی
  • تراکئوستومی و بیهوشی و لارنگوسکوپی مستقیم از قرن ۱۸ میلادی
  • استفاده از لارنگوسکوپ و لوله تراشه از قرن ۱۹ میلادی

چرا اطرافیان نسبت به انجام CPR تمایل کمی دارند:

۱- برخی ادعا می‌کنند CPR بسیار پیچیده است و مراحل متعددی دارد که به خاطر سپردن آن‌ها دشوار است.

۲- برخی احساس می‌کنند روش‌های آموزشی، ناکارآمد است.

۳- برخی اظهار می‌کنند مردم از انتقال بیماری‌ها هراسان هستند و تمایل به تنفس دهان‌به‌دهان ندارند. در این مورد باید گفته شود که اطلاعات موجود خطر انتقال بیماری از این طریق را بسیار کم می‌داند به‌علاوه وسایلی ساده و قابل‌حمل از قبیل ماسک صورت جهت این کار وجود دارد. دستورالعمل‌های جدید تأکید بر کیفیت CPR و از سوی دیگر ساده‌سازی یادگیری‌ها دارد.

ما امیدواریم که با فراگیری تکنیک‌های CPR به‌وسیله تعداد بیشتری از مردم قربانیان ایست قلبی ریوی بیشتری احیا شوند.

 (C P R-C P C R-C P B R) Cardio-Pulmonary-Cerebral (Brain) Resuscitation

احیاء قلب و ریه عبارت‌است از نجات بیمارانی که دچار ایست‌قلبی یا تنفسی یا مغزی و یا ایست قلبی‌تنفسی‌مغزی توأم شده‌باشند. بنابراین اقداماتی‌که جهت نجات این بیماران بکار گرفته می‌شود، "احیاء قلب و ریه" نامیده می‌شود. زمان طلایی: چنانچه عملیات احیاء قلب و ریه ظرف مدت 6-4 دقیقه بعد از ایست قلبی تنفسی صورت بگیرد از صدمات مغزی و هیپوکسی جلوگیری خواهد شد.

زمان طلایی در مددجو با توجه به علت مصدومیت وی متفاوت می‌باشد برای مثال این زمان در فیبریلاسیون بطنی و آسیستولی صفر دقیقه، در آنوکسی آلوئولی 3-2 دقیقه، در خفگی 12-5 دقیقه.

نکته: احتمال موفقیت عملیات احیاء قلب و ریه با گذشت هر یک دقیقه ۷ تا ۱۰ درصد کاهش می‌یابد.

مرگ بالینی (ظاهری) – مرگ فیزیولوژیک (حقیقی):

مرگ بالینی: توقف قابل‌برگشت علائم حیاتی (نبض، تنفسی، فشارخون) را گویند. در این مرحله، آسیب‌های وارده قابل‌برگشت بوده و فرد به‌ظاهر مرده را می‌توان احیاء نمود.

مرگ فیزیولوژیک: توقف دائم تمام اعمال حیاتی را گویند که در آن به علت تأخیر درآغاز احیاء، فقدان اکسیژن‌رسانی منجر به آسیب‌های جبران‌ناپذیر مغز و سایر ارگان‌ها شده و فرد قابل احیا و برگشت‌پذیر نیست. درواقع کاهش جریان خون و هیپوکسی بیش از 6-4 دقیقه منجر به مرگ فیزیولوژیک می‌گردد.

علائم مشترک مرگ بالینی و فیزیولوژیک

– فقدان نبض، تنفسی، فشارخون

– اختلال سیستم عصبی مرکزی: بیهوشی، بی‌حرکتی، بی‌حسی، اختلال رفلکس‌ها

علائم ویژه مرگ بالینی و فیزیولوژیک

۱. حرارت بدن: در مرگ حقیقی، حرارت بدن برابر با دمای محیط و سرد است ولی در مرگ بالینی حرارت بدن تابع محیط نبوده و گرم است.

۲. قوام عضلات: در مرگ حقیقی، عضلات سفت شده ولی در مرگ بالینی عضلات قوام طبیعی دارند.

۳. رفلکس مردمک: در مرگ حقیقی، مردمک‌ها گشاد و در مقابل نور واکنشی نشان نمی‌دهند ولی در مرگ بالینی مردمک‌ها در مقابل نور تنگ می‌شود.

 

تعریف ایست قلبی تنفسی

ایست قلبی توقف غیرمترقبه و ناگهانی ضربانات قلب و جریان خون مؤثر قلب می‌باشد. در این حالت ممکن است تمام اعمال قلب متوقف شده و یا انقباض ناهماهنگ عضلات قلبی (فیبریلاسیون بطنی) رخ دهد. در صورت توقف قلب، عملکرد ریه‌ها و مغز متوقف می‌گردد.

علائم ایست قلبی تنفسی:

– از بین رفتن سریع هشیاری

قطع تنفس

– از بین رفتن نفس و صداهای قلبی (عدم نبض کاروتید یا فمورال)

– کاهش فشارخون

– اتساع مردمک چشم‌ها

– امکان بروز تشنج

– سردی، رطوبت و کبودی پوست

– سستی بدن

علل ایست قلبی

۱. بیماری عروق کرونر (انفارکتوس میوکارد، آریتمی ها)

2. اختلالات الکترولیتی (هایپرکالمی- هیپوکالمی)

۳. تجویز وریدی مواد حاجب رادیوگرافی

۴. واکنش نسبت به تجویز وریدی داروها (دیژیتال، پتاسیم، کلسیم، داروهای بیهوشی)

۵. آمبولی ریه

۶. برق‌گرفتگی، شوک الکتریکی، اختلال در کار پیس میکر

۷. غرق شدن (خفگی در آب)

۸. خفگی با گازهای شیمیایی (آتش‌سوزی، بمباران شیمیایی)

۹. سوختگی

۱۰. ضربات وارده به قلب – ترومای قفسه سینه (جدال، تصادفات)

۱۱. ثانوی به ایست تنفسی

۱۲. مانورهای خطرناک – تحریک پاراسمپاتیک – ساکشن و لوله‌گذاری

۱۳. دادن خون سرد یا با حجم زیاد

۱۴. خونریزی – اختلالات متابولیک – شوک آنافیلاکتیک – سپتی سمی

15. تامپوناد پریکارد

علل ایست تنفسی

1. انسداد مجاری فوقانی هوایی (جسم خارجی، ادم مجاری هوایی، خفگی)

2. سکته‌های مغزی

۳. مصرف بیش‌ازحد داروها (مواد مخدر – باربیتورات ها)

۴. ضربات وارده به سر

۵. توقف انقباض عضلات تنفسی

۶. ثانوی به ایست قلبی

مراحل احیاء قلب و ریه

اقدامات اولیه (پایه)                

Basic-Life-Support (BLS)

اقدامات ثانویه (پیشرفته) 

Advance -Life-Support (ACLS)

انتقال بیمار

Stabilization & Transportation

پایان احیاء قلب و ریه

Termination

مراقبت‌های بعد از احیاء قلب و ریه

Care

نتیجه احیاء قلب و ریه

Result

 

زنجیره احیاء

تشخیص به‌موقع \ ارزیابی سریع \ شروع سریع CPR \ دفیبریله نمودن سریع \ ACLS سریع

اقدامات پایه (اولیه) در احیاء قلبی- ریوی

در احیا پایه ما تلاش می‌کنیم بدون استفاده از ابزارهای اضافه و فقط با استفاده از حواس و توانائی‌های فیزیکی خود در ابتدا بیماران را ارزیابی و بعد آن‌ها را با دادن تنفس و ماساژ از نظر قلبی و تنفسی و مغزی حمایت کنیم تا با زنده نگه‌داشتن ارگان‌های اصلی بتوانیم بیمار را به مراکز مجهز برسانیم.

هدف: برقراری تنفس و ایجاد گردش خون جهت رسیدن 2O کافی به بافت‌ها

مراحل اولیه: ارزیابی سطح هوشیاری، فراخواندن گروه کد، دادن پوزیشن

اولین‌قدم: بررسی هشیاری مصدوم، مصدوم را به‌آرامی تکان‌داده و صدایش بزنید، اگر پاسخ‌نداد تقاضای کمک بکنید

دومین قدم: کمک بخواهید با فریاد زدن- تلفن به مرکز اورژانس

سومین قدم: دادن پوزیشن مناسب با حفظ وضعیت سر، ستون مهره‌ها و عروق و اعصاب

چهارمین قدم: کنترل نبض کاروتید- کنترل راه هوایی-کنترل تنفس

مراحل بعدی: ارزیابی وضعیت مصدوم، ثبت گزارش

ارزیابی هوشیاری:

در ارزیابی هوشیاری با صدا زدن و تکان دادن یا تحریک کردن بیماران هوشیاری ارزیابی می شود. در زبان انگلیسی ابتدای کلمات تکان دادن و فریاد کشیدن با S شروع می شود لذا این مرحله را (S&S (SHAKE & SHOUT می‌نامند. باید دقت کرد که در بیماران با احتمال صدمه ستون فقرات لازم است این تکان دادن به نرمی صورت گیرد. در زبان انگلیسی برای نشان دادن این نرمی از واژگان TOUCH & TALK  استفاده می گردد (لمس کردن و صحبت کردن). در صورتی که بیمار واکنش نشان داد، مثلاً چشمان خود را باز نمود یا صحبت کرد بیمار را تحت نظر قرار می دهیم. در غیر این صورت عملیات احیاء را سریعاً شروع می کنیم تصمیم برای شروع احیاء در صورتی گرفته می شود که مصدوم بیهوش باشد، پاسخی ندهد و به طور طبیعی تنفس نکند.

حفظ امنیت:

یکی از مسائلی که در دستورالعمل‌های جدید تأکید بسیاری بر آن شده است حفظ شرایط امنیتی احیاگر و بیمار است. لازم است که در طول احیاء، جان احیاگر و بیمار به خطر نیفتد. پس تمام شرایط امنیتی و استریلیزاسیون را رعایت می کنیم. و تا زمانی که خطرات محیطی رفع نشده‌اند عملیات احیاء را شروع نمی کنیم. در زبان انگلیسی امنیت را SECURITY می‌گویند. حفظ امنیت و سلامت فرد احیاگر یکی از اصول اولیه و ضروری است. پوشیدن دستکش قبل از شروع احیاء ضروری است.

خبر رسانی:

بعد از آگاهی از وضع هوشیاری بیمار، سریعاً اقدام به فعال سازی سیستم PAGE در بیمارستان می نمائیم و در خارج بیمارستان با مرکز فوریتها (در ایران ۱۱۵) تماس می گیریم. به زبان انگلیسی درخواست کمک را با علائم (SAVE OURSHIP=کشتی ما را نجات دهید) SOS نشان می‌دهند. بعد از این مرحله به سراغ ارزیابی تنفسی بیمار می رویم.

ارزیابی تنفس(Look-Listen- Feel Method(:

در ارزیابی تنفس ابتدا کف یک دست را روی پیشانی بیمار قرار می‌دهیم و سر را به عقب می بریم و با دست دیگر فک بیمار را بالا می آوریم (در صورتی که احتمال شکستگی مهره گردنی وجود داشته باشد این کار باید به آهستگی صورت گیرد و بالا آوردن فک بیمار کافی است). بعد دهان بیمار را در صورت دیدن جسم خارجی از وجود آن پاک می کنیم. سپس با استفاده از هر سه حس شنوائی، بیتانی و لامسه، تنفس بیمار را ارزیابی می نمائیم. به این صورت که با قرار دادن گوش به نزدیک دهان و همزمان با دیدن حرکات قفسه سینه، صدای تنفس را گوش کنیم و گرمای نفس را نیز حس کنیم، این کار نباید بیش از ۱۰ ثانیه طول بکشد.

مشاهده حرکات قفسه سینه (LOOK)

شنیدن صدای خروج هوای تنفس (LISTEN)

احساس خروج هوا توسط گونه و گوش فرد احیاکننده از دهان و بینی بیمار (Feel)

A = باز و پاک کردن راه تنفس

– بازکردن راه هوائی

– اولین و مهمترین کار در عملیات احیاء تنفسی بازکردن راه تنفس می باشد.

– باز کردن راه تنفس توسط یک یا دو نفر قابل اجرا می باشد.

 

دلایل بسته بودن راه هوایی:

*خم شدن سر به جلو               

* بالاتر بودن سر از سطح تنه

در فردی که بیهوش است، به دلایل فوق، فک زیرین و استخوان لامی به عقب کشیده می شود در این حالت فک زیرین، زبان را به عقب می کشد و آن را روی جدار خلفی حلق می‌اندازد و در نتیجه راه تنفس در بالا بسته می‌شود. همینطور چون اپیگلوت به استخوان لامی متصل است، بر اثر عقب رفتن استخوان لامی، اپیگلوت هم به عقب و پایین می‌افتد و مجرای تنفس در ناحیه اپیگلوت بسته می‌شود.

در چه وضعیتی راه تنفس باز است؟

اگر سر و گردن به عقب کشیده شوند، فک زیرین و استخوان لامی به بالا و جلو، زبان و اپیگلوت نیز به همراه آنها به جلو و بالا کشیده می شود از طرف دیگر جدار خلقی حلق براثر به عقب کشیدن مهره‌های گردن به عقب کشیده می شود. در نتیجه، مجرای حلق از جلو و عقب گشاد و راه تنفسی فوقانی باز می شود.

۱- روشهای باز کردن راه تنفس

الف) خم کردن سر به عقب – بالا کشیدن گردن (Head Tilt-neck Lift)

در این روش یک دست خود را زیر گردن بیمار قرار داده و گردن را به بالا رانده به حالت اکستانسیون در میآوریم و کف دست دیگر را روی پیشانی قرار داده و سر را به عقب خم می کنیم این مانور باعث می‌شود که فک تحتانی به جلو رانده شده و زبان از حلق دور و مجرای تنفس باز می شود.* در این مانور "سر" باید طوری قرار داده شود که اگر خط مستقیمی از چانه به پایین کشیده شود، از نرمک گوش بگذرد.* این مانور در صورت عدم وجود آسیب یا احتمال ترامای مهرههای گردنی قابل اجراست.

 
   

 

 

ب) خم کردن سر به عقب و بالا کشیدن چانه (Head Tilt-Chin Lift)

در این روش ابتدا کف دست چپ خود را روی پیشانی بیمار قرار داده و سرش را به عقب خم می کنیم. سپس همزمان دو انگشت دست راست خود را زیر چانه بیمار قرار داده و آنرا به سمت بالا می کشیم، بطوریکه دندان های فک فوقانی و تحتانی در مجاورت یکدیگر قرار گیرند. این عمل را میتوان با انگشت شست و سبابه نیز انجام داد بدین ترتیب که با گرفتن قسمت جلو فک تحتانی به وسیله انگشت شست و سبابه، فک تحتانی را به جلو و بالا می کشیم.

رعایت نکات ذیل در این روش ضروری است:

خم کردن سر به عقب باید تا حد محدودی انجام گیرد، در غیر اینصورت با خم کردن بیش از حد سر به عقب، مسیر تنفسی مسدود می شود. در موقع بالا کشیدن چانه توجه داشته باشید که دهان کاملاً مسدود نشود. زیاد روی بافت نرم زیر چانه فشار نیاورید زیرا انجام این کار می تواند باعث انسداد راه هوایی شود. این مانور در صورت عدم وجود آسیب یا احتمال ترامای مهرههای گردنی قابل اجراست.

ج) مانور باز کردن فک (جلو کشیدن آروارهها) بدون خم کردن گردن (Jaw Thrust)

این مانور در صدمات گردنی و صدمات مغزی نخاعی بکار برده می شود. در این روش فرد ناجی بالای سر بیمار قرار گرفته، انگشتان خود را زیر زاویه فک تحتانی در دو طرف قرار داده و فک را به بالا و قدام حرکت میدهد. از دو انگشت شست رو کلی فک در دو طرف دهان بیمار و سایر انگشتان پایین قسمت انتهایی فک قرار داده و با فشار آرواره‌ها را به طرف بالا و جلو می‌رانیم تا راه هوایی باز و حفره دهان قابل رؤیت شود.

د) مانور بالا کشیدن فک تحتانی توسط شست (Jaw Lift)

در این مانور، احیاگر در کنار سر بیمار زانو زده و توسط انگشت شست خود، دهان بیمار را باز کرده و فک را به طرف بالا می کشد این مانور در بیمارانی که شل بوده یا در بیهوشی عمیق به سر می‌برند، باید انجام شود زیرا برای فرد احیاگر صدمه زننده می‌باشد.

انسداد راه هوایی ناشی از جسم خارجی:

اگر انسداد خفیف است و بیمار به خوبی سرفه می کند دخالت نکنید تا خود بیمار به سرفه و تلاش برای تنفسی ادامه دهد، فقط در صورت ایجاد علائم انسداد شدید مانند سرفه بیصدا، تشدید سختی تنفس و بیماری که بدون پاسخ شده است دست به اقدام بزنید. در صورت وجود مشکل تنفسی شدید به اورژانس اطلاع دهید.

۲- روش‌های پاک کردن راه تنفس

  • استفاده از ساکشن
  • استفاده از ایروی
  • استفاده از انگشت سبابه
  • استفاده از مانور هملیخ
  • مانور ضربه بین دو کتف (پشت)

در صورت وجود اجسام خارجی، قطعات غذا، خون، استفراغ یا سایر ترشحات در دهان بیمار:

  • با یک دست دهان بیمار را باز نگاه داشته و با انگشت نشانه دست دیگر، در حالی که آن را خم می کنیم، از کنار گونه داخل دهان بیمار به پیش رانده و به پشت قاعده زبان و حلق می رسانیم، پس با انجام حرکت جارو مانند جسم خارجی را به سمت گونه مقابل رانده و از دهان خارج می کنیم. در صورت وجود آسیبهای گردنی باید با حفظ ثبات سر و گردن، بیمار را به یک طرف چرخانده تا ترشحات و استقراغ خارج شود.

  • مانور هملیخ

        – این مانور باعث افزایش فشار داخلی ریه‌ها و خروج هوای محبوس در پشت جسم خارج می شود.

این مانور در بیمارانی که خارج از بیمارستان، احیاء می شوند یا راه هوایی آنها به طور کامل مسدود نشده باشد و مصدوم قادر به سرفه، صحبت یا صدا باشد و یا علائم سیانوز نداشته باشند. در زنان حامله، نوزادان و اطفال زیر ۴ سال از مانور هملیخ استفاده نمی شود بلکه از مانور Chest Thrust (یک سوم میانی جناغ)Back Blow  در زمان بازدم استفاده می شود.

نحوه انجام مانور هملیخ

۱- پشت بیمار ایستاده و دست‌ها را دور کمر بیمار حلقه می کنیم.

۲- یک دست را مشت کرده بین ناف و استرنوم می گذاریم و دست دیگر را بر روی آن قرار می دهیم.

۳- به ناحیه نامبرده 10-6 فشار سریع و شدید رو به بالا وارد می کنیم تا جسم خارج شود.

 
 

مانور ضربه بین دو کتف (پشت)

  1.   بیمار بهتر است هوشیار بوده و زمان وارد شدن ضربه اقدام به بازدم نماید.
  2.   خم کردن بیمار به طرف جلو.
  3. ایجاد هماهنگی با بیمار جهت تلاش برای بازدم.
  4. وارد کردن چهار ضربه محکم به پشت مصدوم با هماهنگی.

وارد کردن ضربه به پشت فرد بیهوش با موفقیت کمتری برخوردار است.

توجه: اگر ضربه در افراد هوشیار بدون هماهنگی وارد شود احتمال جایگزینی محکم تر جسم خارجی و رفتن آن بطرف پایین تر در تراشه وجود دارد.

B = دادن تنفس مصنوعی

روشی است که طی آن احیاکننده، هوای بازدم خود را که دارای 18-16% اکسیژن است به داخل ریه‌های بیمار می‌دمد ابتدا سر بیمار را به عقب می بریم، بعد با توجه به امکانات در دسترسی (ماسک یک طرفه، شیلد صورت یا دهان خودمان) دو تنفس به بیمار می‌دهیم. موقع دادن تنفس دهان به دهان، بینی بیمار باید بسته باشد، که این کار را با همان دستی که روی پیشانی بیمار قرار داده‌ایم انجام می‌دهیم. توجه کنید که بعد از هر بار دمیدن هوا (مدت دم ۱ ثانیه) باید قفسه سینه بیمار بالا بیاید. بعد نیز لازم است اجازه داد بیمار بازدم خود را صورت دهد (مدت بازدم ۲ ثانیه) در صورت اتفاق نیافتادن این امر میتوان تا ۵ مرتبه برای این کار تلاش کرد و سپس وارد مرحله بعد شد.

۳- روش‌های دادن تنفس مصنوعی

  • تنفس دهان به دهان
  • تنفس دهان به بینی
  • تنفس دهان به مری
  • تنفس با ماسک و کیسه هوایی
  • لوله گذاری داخل نای

جایگذاری راه هوایی دهانی- حلقی (Orpharyngeal Airway)

کاربرد: ایروی با قرارگیری روی زبان، این عضو را از دیواره خلفی حلق دور نگهداشته، ساکشن حلق را تسهیل و از گاز گرفتن لوله تراشه و انسداد آن توسط مصدوم جلوگیری می کند.

انواع:

۱- گودل (Guedel) دارای مجرا در وسط

۲- توبولار (Tubular) دارای مجرا در کنار

به منظور انتخاب اندازه مناسب ایروی، باید فاصله بین کنار لب تا نرمه لاله گوش را اندازه گیری نمود.

روش جایگذاری ایروی:

ابتدا ساکشن و پاک کردن دهان و حلق از ترشحات، خون و استفراغ سپس لوله در جهت عکس انحنای زبان تا نیمه داخل دهان کرده و سپس باید آنرا ۱۸۰ درجه چرخانده و هم جهت با انحنای زبان به داخل دهان فشار داده تا سر برجسته آن با لب‌ها مماس شود. لوله در جهت عکس انحنای زبان تا نیمه داخل دهان کرده و سپس باید آنرا ۱۸۰ درجه چرخانده و هم جهت با انحنای زبان به داخل دهان فشار داده تا سر برجسته آن با لب‌ها مماس شود.بعد از کنترل راه هوائی لازم است که هوا را در بیمارانی که تنفس خود بخود ندارند هوا به داخل ریه ها هدایت گردد. در این حالت روش های زیر امکان پذیر است:

  • دادن تنفس با استفاده از تنفس بازدمی فرد احیاکننده: بعد از کشیدن نفس عمیق، بازدم خود را به داخل ریه بیمار می دمیم. در این حالت باید مراقب باشیم که ترشحات دهان بیمار وارد دهان ما نشود.
  • دادن تنفس با استفاده از آمبوبگ: بعد اتصال رابط اکسیژن به انتهای آمبوبگ، آمبو را به لوله تراشه یا LMA وصل می کنیم و به تعداد ۱۰ تا ۱۴ عدد در دقیقه تنفس می‌دهیم.

تهویه از طریق ماسک و آمبوبگ

راه هوائی باز گردد.

  • با انگشتان شست و نشانه یک دست ماسک نگهداشته شود.
  • با سه انگشت دیگر فک تحتانی نگهداشته شود.
  • با دست دیگر با آمبو بگ تهویه انجام شود.

نکته: نیار ونتیلاسیون در بیمار به معنی نیاز به لوله گذاری داخل تراشه نیست. بهتر است در صورت نیاز فوری، از آمبوبگ و ماسک استفاده کرد  و انتوباسیون داخلی تراشه را در اولویت بعدی قرار داد. چرا که اهمیت ماساژ قلبی مرتب به حدی است که نباید وقفه‌ای غیر ضروری در آن ایجاد کرد. باید از دادن تنفس سریع و با فشار بالا اجتناب کرد. یک تهویه دقیقه‌ای طبیعی باید برای بیمار انجام شود چون هیپرونتیلاسیون، مخرب است. تعداد تنفس با تعداد 10-8 در دقیقه است.

نکته: بهترین معیار ارزیابی تنفس مؤثر، بالا آمدن قفسه سینه می باشد. در صورتی که بیمار تنفس داشته باشد بیمار را در وضعیت ریکاوری (خوابیده به پهلو) قرار می دهیم و به ارزیابی سایر سیستم های بیمار می پردازیم.

C = برقراری مجدد گردش خون

اولین اقدام بعد از چک کردن سطح هوشیاری در مصدوم غیر هوشیار بررسی وضعیت گردش خون و عملکرد قلب مصدوم است. در فرد بیهوش مناسب ترین روش جهت بررسی گردش خون، کنترل نبض کاروتید است. در ارزیابی قلبی با استفاده از نبض رگ گردنی (کاروتید) و در مرحله بعد نبض رگ پا (فمورال) تعداد و شدت ضربان قلب بیمار را مورد ارزیابی قرار می دهیم. کاروتید را باید در شیار مابین نای و عضله مورب گردنی جستجو کرد باید موارد زیر رعایت شود:

۱. رگ باید بصورت یک طرفه لمس شود. (برای جلوگیری از کاهش خون‌رسانی مغز)

۲. از ضربه زدن به رگ خودداری شود (برای جلوگیری از آزاد شدن لخته احتمالی)

۳. از ماساژ ناحیه رگ خودداری شود (برای جلوگیری از کاهش ضربان قلب)

در صورت عدم لمس نبض ماساژ قلبی را فوراً شروع می کنیم.

ماساژ قلبی:

  • در بیمارانی که فاقد نبض می باشند، جهت برقرار گردش خون به ماساژ خارجی قلب نیاز است. برای انجام این عمل نکات ذیل باید در نظر گرفته شوند:
  • اگر بیمار فاقد نبض بود باید بسرعت ماساژ قفسه سینه آغاز شود.
  • نجات دهندگان بایستی یاد بگیرند که دستان خودشان را در مرکز قفسه سینه قرار دهند به جای آن که وقت زیادی را برای پیدا کردن ناحیه ماساژ با تکنیک کناره دنده ها به هدر دهند.
  • نسبت ماساژ قلبی به تنفس مصنوعی در بالغین (در ایست قلبی داخلی یا خارج بیمارستانی، احیای یک یا دو نفره، احیای رهگذر یا فرد متخصصی) 2/30 است که مدت زمان هر تنفس مصنوعی نیز یک ثانیه می باشد. (طبق آخرین پروتکل CPR)
  • نسبت ماساژ قلبی به تنفس مصنوعی در کودکان 8-1 سال، در صورتی که احیاکننده افراد متخصص باشند، 2/15، و اگر رهگذر باشند، 2/30 می باشد.
  • بیمار باید بر روی سطح سخت و محکمی قرار گیرد قفسه سینه بیمار باید در معرض دید قرار گیرد.
  • ابتدا با دو انگشت یک دست زایده خنجری جناغ را لمس کرده و یک و نیم اینچ بالاتر (یک سوم تحتانی جناغ) را یافته، سپس کف دست دیگر را بر روی خط وسط جناغ گذارده و کف دست دیگر را بر روی آن به موازات هم می گذاریم.
  • انگشتان دو دست باید در هم گره شوند و به موازات هم قرار گیرند. بدین ترتیب هم انگشتان با قفسه سینه تماس نگرفته تا حداکثر کنترل و فشار حاصل شود و هم از بروز شکستگی دنده‌ها، جناغ و پارگی احشاء جلوگیری می شود.
  • دستهای فرد ناجی باید عمود ۹۰ درجه مستقیم و صاف، بدون خم شدن آرنج باشد. شانه های فرد ناجی باید درست بالای استرنوم قرار گیرد.
  • یک زانوی فرد ناجی باید کنار شانه بیمار و زانوی دیگر نزدیک کمر وی قرار گیرد.
  • فشار باید ریتمیک و منظم و محکم باشد بطوریکه:

جناغ ۳ تا ۵ سانتیمتر (یک دوم یا یک سوم قطر قفسه سینه) با تعداد ۱۰۰ ماساژ در دقیقه به پایین فشرده شود. زمان فشردن و آزاد کردن جناغ برابر باشد (بازگشت کامل قفسه سینه بمنظور انجام بازگشت وریدی مناسب برای یک CPR موثر ضروری است).

در انتهای هر فشار به مکث کوتاهی نیاز بوده تا فشار را مؤثرتر و جریان خون را بهتر نماید

  • در حین آزاد کردن جناغ نباید کف دست ها را از جناغ جدا نمود.
  • جهت وارد کردن فشار باید از وزن بدن خود استفاده نمود.
  • بهترین معیار ارزیابی ماساژ خارجی قلب مؤثر، ایجاد نبض مرکزی با اعمال هر ماساژ قلبی است. فعالیت الکتریکی مشاهده شده در صفحه مانیتور نمی تواند معیار کافی جهت موفقیت عملیات احیا باشد.
  • احیاگر نباید بیش از ۱۰ ثانیه برای ارزیابی نبض زمان صرف کند (اغلب نبض کاروتید چک می شود)
  • اگر احیا به صورت دو نفره انجام می شود شخصی که ماساژ می دهد ۱۰۰ ماساژ و شخصی که تنفس میدهد ۸ تا ۱۰ تنفس در هر دقیقه به بیمار بدهند. بهتر است هر دو دقیقه (۵ سیکل) یک بار احیاگران برای جلوگیری از خستگی جایشان را با هم عوض کنند.

احیا مغزی

احیا قلب و ریه در صورتی که توام با احیا مغزی نباشد ارزش ناچیزی دارد. بنابر این از همان دقایق اولیه شروع عملیات احیا به حفظ و نگهداری مغز فکر می کنیم.

در این رابطه چند اقدام باید صورت گیرد:

۱. بعد از بازگشت قلب بیمار لازم است که حداقل به مدت ۳۰ دقیقه بیمار جابجا نشود و در روی تخت احیا اقدامات حمایتی برای وی صورت گیرد. این امر به تثبیت همودینامیک بیمار کمک می کند.

۲. در اولین فرصت اکسیژن 100% برای بیمار برقرار گردد. (یادآوری می‌گردد در هنگام استفاده از آمبوبگ لازم است با استفاده از رابط اکسیژن، آمبوبگ را به کپسول اکسیژن وصل نمائید.)

۳. همودینامیک بیمار را در حد نرمال برقرار کنید. فشار سیستول بیمار بالاتر از ۸۰ نگهداشته شود.

۴. فشار داخل مغزی بیمار را پائین بیاورید. برای این اقدام چند روش وجود دارد:

۵. برقراری مونیتورینگ برای بیمار با هدف دستیابی به اطلاعات لحظه به لحظه از بیمار، بهترین مانیتور دست شماست. شما می توانید با استفاده از دستتان و گرفتن نبض در مناطق مختلف بدن حدود فشار بیمار را حدس زده و از وضع بیمار باخبر باشید.

6.    هایپرونتیله کردن بیماران به میزان ۱۶ تا ۲۰ عدد در دقیقه

7.    بالا نگه داشتن سر بیمار به میزان ۱۰ تا ۱۵ درجه

8.     بازکردن مسیر تخلیه وریدی سر با بازکردن باندها و لباس های بیمار

ختم احیاء در سیستم احیاء خارج بیمارستانی

امدادگرانی که CPR را شروع می کنند باید تا زمانی که یکی از موارد زیر رخ دهد آنرا ادامه دهند:

  • گردش خون مؤثر خود به خودی و تنفس برقرار شود
  • مراقبت به یک پرسنل اورژانس سطح بالاتر انتقال یابد
  • معیارهای قابل اطمینان مبنی بر مرگ غیرقابل برگشت وجود داشته باشد (جمود نعشی، جدا شدن سر از بدن، کبودی بدن، … )
  • امدادگر به علت خستگی یا وجود محیط خطرناک قادر به ادامه اقدامات نباشد و یا ادامه احیا جان افراد دیگر را به مخاطره اندازد.

احیا در شرایط غرق شدگی

غرق شدگی یکی از عوامل قابل پیشگیری مرگ است، زمان و شدت هیپوکسی تنها عامل مهم مشخص کننده پیامد نهایی است. نجات دهندگان باید در اولین فرصتی که بیمار غرق شده و غیر هوشیار بدون پاسخ از آب خارج می شود CPR و بخصوص تنفس مصنوعی را آغاز کنند. وقتی با قربانی غرق شده در هر سنی برخورد می شود قبل از ترک بیمار برای خبر کردن اورژانس باید ۵ چرخه CPR (حدود ۲ دقیقه) انجام شود.

برای دانلود فایل های ppt احیاء پایه روی لینک های زیر کلیک کنید:

CPR EDITED-2003

برای دانلود مطالب فوق بصورت pdf روی لینک زیر کلیک کنید:

جزوه احیاء پایه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *