اقدامات درمانی در برخورد با مسمومیت ها

 

 

 

 

مسمومیت (intoxication) : مجموعه‌ای از اختلالات بدن است که در اثر جذب ماده‌ای بیگانه که به آن سم گفته می‌شود بروز می‌کند. جذب ماده سمی می‌تواند از راه‌های زیر صورت بگیرد:

  • استنشاق نوعی گاز، بخار، دود یا گرد و غبار
  • دستگاه گوارشی (خوردن یا آشامیدن)
  • تماس پوستی (از طریق انتشار از اپی‌درم و یا عبور از زخم یا سوختگی)
  • تزریق در خونی

مسمومیت غذایی اغلب در اثر تکثیرمیکروبی یا زهر آزاد شده از آنها (همچون بوتولیسم) یا جذب مواد غیرخوراکی (همچون برخی از قارچ ها) ظاهر می‌شوند.

علت مسمومیت های دارویی نیز مصرف داروی نامناسب و یا جذب بیش از حد آن است.

 اعتیاد نیز نوعی مسمومیت اختیاری به الکل،تریاک، کوکائین، هروئین، مرفین و غیره است، و موجب وابستگی به آن ماده می‌شود.

انواع مسموميت:

  1. سوء مصرف مواد ( الكل، ناركوتيك ها، آرام بخش ها، تحريك كننده ها، داروهاي توهم زا )
  2. Over dose: خودكشي/ parasuicide
  3. تصادفي (بسته بندي فاقد برچسب ماده، گروه كودكان)
  4. شغلي

سوالاتی که باید پرسیده شود: چه کسی/ چی خورده/ چقدر/ چه موقع/ چرا/ سابقه دارویی و روانی/ چه اقداماتی انجام شده (آب و شیر و … ) علائم اکنون چیست

 در برخورد با فرد مسموم چند اصل را بايد مد نظر قرار دا

 
   
  •  اقدامات اورژانسي:

ابتدا بايد از فرد مسموم يك ارزيابي اوليه و سريع به عمل آيد و چنانچه وضعيت فرد بحراني باشد و نياز به اقدامات احيا داشته باشد، ابتدا فرد را به وضعيت Stable درآورده و سپس سراغ اقدامات اختصاصي مي رويم.

  1. جلوگيري از جذب بيشتر ماده سمي يا دارو
  2. افزايش دفع سموم و داروهاي جذب شده
  3. درمان هاي اختصاصي و استفاده از آنتي دوت ها
  4. پيشگيري از مسموميت مجدد
  • جلوگيري از جذب بيشتر ماده سمي يا دارو

       الف- آلودگي زدايي از پوست و چشم یعنی پاک کردن پوست و چشم ها و شستشو با آب و صابون يا در آوردن لباسهای آغشته شده

 ب-  رقيق كردن با موادي مثل آب يا شير و ساير نوشيدني ها براي مواد سمي خورنده

 ج- القاي استفراغ

 د- تجويز شاركول فعال

 ه- لاواژ معده

 و- شستشوي كامل روده (WBI)

الف- آلودگي زدايي از پوست و چشم:

  • یعنی پاک کردن پوست و چشم ها بوسيله شستشو با آب وسرم نرمال سالین و در مواردي آب و صابون
  • در آوردن لباس هاي آلوده

ب-رقیق کردن:

آب بهترین رقیق کننده است (به شرطی که ماده خورده شده در رنج سمی نباشد ولی خورنده باشد ):

* بزرگسالان 400-200 سی سی                                     

* اطفال و بچه ها 200-100 سی سی

  • مواد پاک کننده باید با آب رقیق شوند.

در چه مواردی از آب استفاده نمی شود؟

  1. وقتی ماده خورده شده جامد باشد( کپسول، قرص و … ) چون آب آنها را رقیق و حل کرده و به جذب بیشتر آن کمک می کند.
  2. مسمومی که هوشیار نمی باشد.

موارد احتیاط: آب و یا مایع ( شیر ) در صورت استفاده بیشتر از معمول باعث متورم شدن دیواره معده و تخلیه بی موقع آن به دئودنوم می شود.

ج- القای استفراغ:

 به شرطی که ماده خورده شده در رنج سمی باشد ولی خورنده نباشد (بر عکس آب )

اين عمل در موارد زير كاربرد دارد:

  • ماده با سميت بالا خورده شده باشد.
  • مقدار قابل توجهي از ماده هنوز در معده باشد
  • زماني كه قرص يا كپسول حل نشده باشد (اين موارد معمولا به علت بزرگي قرص يا كپسول توسط لاواژ از معده خارج نمي شوند)
  • ماده مصرف شده به وسيله شاركول فعال جذب نشود (مثل فرم هاي با پوشش روده اي يا آهسته رهش)

از شربت اپیکا براي اين مورد استفاده مي شد که امروزه در بازار دارویی کمتر يافت مي شود.

فرم دارويي آن شربت 30 ميلي ليتري حاوي آلكالوييد% 14/0 مي باشد.

دوز رايج:             

*بالغين 30 ميلي ليتر از راه خوراكي         

*كودكان 5-1 سال 15 ميلي ليتر از راه خوراكي

در صورتي كه در مدت 30 – 20دقيقه استفراغ ايجاد نشد مي توان دوز دارو را يك بار ديگر تكرار نمود.

از مايع اپيكا استفاده نشود چون 14 برابر قوي تر است.

در مسموميت با اتانول استفاده از اپيكا بي ارزش است چون اتانول سريعا از مخاطات جذب مي شود.

اگر توسط اپيكا استفراغ ايجاد نشود بايد اقدام به لاواژ معده كرد چون ممكن است اپيكا پس از جذب از طريق خون اثرات كارديوتوكسيك نشان دهد.

در چه مواردي نمي توان القاي استفراغ را انجام داد؟

تشنج، فلج عصبی-عضلانی، كلاژس قلبي-عروقي، كاهش سريع سطح هوشياري، بلعيده شدن مواد خورنده و نفت ، بيماري هاي قلبي عروقي، كودكان زير 6 ماه و ترکیبات اسیدی/ قلیایی و هیدروکربن ها (ترکیبات آلی )

زمانی که هر ترکیبی خورده می شود براي القاي استفراغ و يا شستشوي معده ( lavage ) یک ساعت زمان داریم، مگر در مورد داروهایی مثل استامینوفن/ دارو با خاصیت آنتی کولینرژیک TCA) ها مخصوصا آمی تریپتیلین ها)/ آنتی emetic  ها/ فنوتیازین ها، چون اين داروها حرکت روده را کاهش می دهند، 4-3 ساعت زمان داریم ( حتی تا 6 ساعت )

د- شارکول فعال ( AC ): Gold  Standard

 single dose activated charcoal (SDAC): تجويز شاركول فعال به صورت تك دوز

(MDAC)Multiple dose activated charcoal : تجويز شاركول فعال به صورت چند دوز (دوز هاي متعدد)

  • SDAC برای همه ترکیبات كاربرد دارد و تنها زمانیMDAC  كاربرد دارد که دارو چرخه (روده اي – كبدي) Entrohepatic داشته باشد.
  • شاركول فعال در هر مورد مسمومیت به جز در موارد مصرف ترکیبات آلی/ فلزات سنگین/ آفت کش ها / اسیدها و بازها/ ليتيوم و آهن استفاده می شود.
  •  
  1. دوز اول 100-50 گرم سوسپانسیون به صورت دهانی یا نازو گاستریک توصيه مي شود كه بيمار حداقل نیم ساعت راه برود.
  2. سپس 20-15 گرم هر 8-4 ساعت تا 24 ساعت

کودکان:

  1. دوز اول  gr/ kg 1به صورت دهانی یا نازوگاستریک
  2.  سپس   gr/ kg5/0هر 8-4 ساعت تا 24 ساعت

از عوارض آن یبوست است پس فرایند باز جذب دارو را داریم برای همین gr/ kg 1سوربیتول اضافه می کنیم.

*زغال فعال کل دستگاه گوارش را سیاه می کند و جلوی آندوسکوپی و دیدن و معاینه موکوس زخمی را می گیرد، پس در مواردی که عکسبرداری از دستگاه گوارش لازم است ذغال فعال نمی دهیم.

ه- شستشوي معده (Gastric lavage):

اگر در بيست دقيقه اول بعد از استفاده از دارو باشد، به ميزان 42%، و اگر تا 1 ساعت بعد از مصرف دارو باشد به ميزان 16% جذب را كاهش می دهد.

اين عمل بدين صورت انجام مي شود كه ابتدا محتویات معده ساکشنشده و بعد از آن ml/ kg 10-5 به بيمار آب می دهند تا محلول شفاف از لوله بیرون بیاید.

بهتر است بيمار به پهلوي چپ خوابانده شود تا جذب خودبخودي كاهش يابد.

و- شستشوی کامل روده whole bowel irrigation)  WBI):

موارد استفاده رايج:

فلزات سنگین/ Body Packers ها (کسانی که حجم بالایی از مواد را می بلعند و جابجا می کنند) / فرمولاسیون هاي آهسته رهش و پیوسته رهش/ باربیتورات ها ( مانند فنوباربیتالها ) چون در روده فرم بالک تشکیل می دهند / آهن/ ليتيوم

  1. بزرگسالان  L/h  2-5/1 PEG می دهیم تا زمانی که خروجی شفاف شود.
  2. L/h1 از 6سال تا 12 سال
  3. کودکان 9ماه تا 6 سال L/h  5/. می دهیم تا زمانی که خروجی شفاف شود.

نکته :

در صورتی که بیمار اسهال داشته باشد ويا دچار انسداد روده باشد و یا صدای روده کوتاه باشد، این پروسه نبايد انجام شود.

به طور کلی چنانچه مریض در معرض مسمومیت قرار گرفته ← اطلاع پیدا کنید از ماده که سمی هست یا نه و حالت خورندگی به پوست و آلودگی چشم ها را داده است یا نه؟

سپس سریع به ABC مریض توجه کنید و مطمئن شوید که دوزی که خورده شده برای مسمومیت کافی است/ چنانچه    ماده جان بیمار را به خطر نمی اندازد و  دوز خورده شده بالاست  فقط SDAC تا  قبل از 60  دقیقه اول و  در نظر  گرفتن   risk  benefit  این کار/ ولی چنانچه ماده در حد مسمومیت مخاطره آمیز است و زیر 60 دقیقه است که خورده شده gastric lavage و SDAC  و MDAC را انجام می دهید.

 اگر بیش تر از 60 دقیقه است SDAC  و MDAC و  آنتی دوت دقیق و مخصوص دارو را می دهید. کمتر از 60 دقیقه و اگر آهن و زینک و قرص های EC و DRUG PACKER ها بودند WBI را انجام می دهید.

 
   

افزايش دفع سموم و داروهاي جذب شده

  1. قلیایی کردن ادرار

اثربخشي اين مورد در مسمومیت با سالیسیلات ها و فنوباربیتال ها پذيرفته شده است.

  1. حذف از خون
  • همودیالیز← باربیتورات ها/ سالیسیلات ها/ استامینوفن/ والپروات/ الکل ها/ گلایکل
  • هموپرفیوژن← تئوفیلین/ دیجیتالیس/ داروهای محلول در چربی
  • CVVH  continues  veno- venous  hemofiltration : آمرینون/ باریوم/ سفتریاکسون/ اتیلن گلایکول/ لیتیوم/ ایمی پنم/ متفورمین/ سالیسیلات ها/ توبرامایسین/ ونکومایسین

ديگر روش هاي افزايش دفع سم از بدن عبارتند از: هموفيلتراسيون، ديورز ساده و اسيدي، تعويض خون، دياليز صفاقي، پلاسمافرزيس، باي پس قلبي عروقي و …

  1. درمان هاي اختصاصي و استفاده از آنتي دوت ها

آنتی دوت هاي رايج:

  • آتروپین ویالmg 10 و آمپولmg1 آنتی دوت مسمومیت با ترکیبات کولی نرژیک (بتانکول/ ارگانوفسفره ها و کاربامات ها/ آفت کش ها) می باشد.

 بزرگسال← mg 2-1 هر 2 دقیقه                                        

کودک← mg 05/0 هر 2 دقیقه

* برای آفت کش های ارگانوفسفره و کاربامات ها از ویال    mg10 استفاده می شود حتی تا 100 عدد، تا علائم آنتی کولینرژیک بارز شود. (خشکی ترشحات )

  • آميل نيتريت فرم استنشاقي 3/0 ميلي ليتري دارد و در مسموميت با سيانيد استفاده مي شود. در بزرگسالان هر 1 دقيقه     3/0 ميلي ليتر استنشاق شده تا زماني كه به نيتريت سديم وريدي دسترسي فراهم شود.

اين دارو در بيماران مبتلا به آنمي منع مصرف دارد چون باعث تبديل هموگلوبين به مت هموگلوبين مي شود.

افت فشار خون از عوارض جانبي آن مي باشد.

  • سديم تيوسولفات و سديم نيتريت نيز در مسموميت با سيانيد استفاده مي شوند.

شكل دارويي سديم تيوسولفات 5/12 گرم در 50 ميلي ليتر محلول ريخته شده و طي 10 دقيقه به صورت وريدي آهسته تزريق مي شود.

سديم نيتريت نيز در ويال هاي 10 ميلي ليتري mg/ml 30 وجود دارد و در بزرگسالان 300 ميلي گرم در 10 ميلي ليتر محلول ريخته شده و با سرعت ml/min 5- 5/2 به صورت آهسته وريدي تزريق مي شود. اين دارو نيز در بيماران مبتلا به آنمي بايد با احتياط مصرف شود.

  • فلومازنيل:

اين دارو در مسموميت با بنزوديازپين ها استفاده مي شود و به شكل ويال 5 ميلي ليتري

  • Pralidoxime

شكل دارويي آن ویال هاي حاوي پودر 1 گرمي مي باشد.

در صورتیکه فرد مسموم با ارگانوفسفره علائم نیکوتین نشان دهد( تاکی کاردی، لرزش، ضعف دیافراگم و تنفس ضعیف ) 2-1 گرم از پرالیدوکسیم را در ml 100 نرمال سالین طي 15 تا 30 دقیقه انفوزیون می کنند ( در بچه ها mg/kg 50-25 ) و در صورت نياز مي توان اين دوز را يك ساعت بعد هم تكرار كرد.

  • پروتامين سولفات:

شكل دارويي آن  10 mg/mL (5 mL, 25 mL) مي باشد.

اين دارو به عنوان آنتي دوت هپارين مصرف مي شود.

مقدار مصرف پروتامين نسبت به مدت زمان سپري شده:

 

دوز پروتامين (ميلي گرم) جهت خنثي سازي 100 واحد هپارين

مدت زمان سپري شده

1-1.5

Immediate

0.5-0.75

30-60 min

0.25-0.375

>2 h

 

پروتامين را مي توان در دكستروز 5 درصد و يا سديم كلرايد 9/0 درصد رقيق نمود.

  • پيريدوكسين:

اشكال دارويي آن قرص 40 ميلي گرمي و اشكال تزريقي 2 ميلي ليتري mg/ml 50 و 150 مي باشد.

اين دارو در مسموميت با ايزونيازيد و آكريلاميد مصرف مي شود. دوز معمول آن به مقدار مصرف ايزونيازيد بستگي دارد ولي در صورت نامشخص بودن دوز ايزونيازيد، 5 گرم ويتامين B6 در عرض 60 – 30 دقيقه تزريق شود.

  • دفروكسامين:

اشكال دارويي آن فرم تزريقي 500 ميلي گرم و 2 گرمي است و در مسموميت با آهن استفاده مي شود.

دوز معمول آ در بزرگسالان و كودكان در ابتدا mg/kg/h 15 انفوزيون مي شود. در مسموميت هاي شديدتر mg/kg/h 25- 20 و در مسموميت شديد و تهديدكننده حيات ناشي از آهن mg/kg/h 40 تجويز مي گردد. حداكثر دوز روزانه 6000 ميلي گرم است.

  • NARCAN نالوکسان ( mg/ml 4/0 )

اين دارو در مسموميت با اپيوئيد ها استفاده مي شود

اگر بیماری با آپنه و دیسترس تنفسی آمد← 5 تا آمپول در یک سرنگ هر یک دقیقه یکبار IV می شود تا mg 10 (بچه ها mg/kg 1/0 )

الف- یا بیمار بهبود مي يابد و علائم withdrawal و ترک و آژیته نشان مي دهد.

ب- یا بیمار برنمی گردد که در این صورت  یا Body Pacher بوده ← رادیوگرافی می شود و یا شما اشتباه کرده اید و مسمومیت با اپیوئید نبوده است.

  • سدیم بیکربنات:

اشكال دارويي آن ويال 10 و 50 ميلي ليتري % 5/7 و % 4/8 و همچنين به فرم بالك وجود دارد. در مسموميت با TCA ها، ساليسيلات ها، فنوباربيتال، كوکائین ، سيانيد، اتيلن گلايكول، متانول و گاز كلر استفاده مي شود. اين دارو همچنين در رابدوميوليز نيز كاربرد دارد.

برای قلیایی کردن ادرار دوز اوليه mEq/kg 1-2IV shot  طي 2-1 دقيقه تزريق مي شود و سپس 150-100 ميلي اكي والان در 1 ليتر دكستروز 5 درصد انفوزيون مداوم مي شود.می دهیم.

اين دارو در بيماران با نارسايي قلبي  و كليوي و ادم منع مصرف دارد.

  • بدلیل عدم دسترسی به  Fomepizole در ایران ، در مسمومیت با متانول از اتانول استفاده می شود.

اتانول خالص ml/kg 1 (تا ml/kg 50 ) در دکستروز 10% رقیق کرده و از راه دهانی به بیمار می دهیم و همزمان سطح خونی اتانول را هم سنجیم تا به mg/dl 100 اتانول برسیم.

  • علائم شخصی که اتانول مصرف کرده حداکثر تا 6 ساعت علائم استفراغ و تهوع و فلاشینگ را نشان می دهد. چون اتانول سریع به استالدئید تبدیل می شود و علائم مربوط به این ماده است.
  • علائم شخصی که متانول مصرف کرده تاخیری است چون متانول بايد به فرمالدئید و بعد آز آن به فرمیک اسید باید تبدیل شود و بیمار فلاشینگ و یا گرگرفتگی ندارد ولی بی حال است، مهم: دید محدود و برفکی دارد و می گوید 2-1 متر را بیشتر نمی بینم و برفکی است.
  • NAC ( Paravolex ) ان استیل سیستئین:

اشكال دارويي آن : فرم تزريقي mg/ml 200، قرص و قرص جوشان 200 ميلي گرمي، قرص جوشان و ساشه ي 600 ميلي گرمي مي باشد.

در مسمومیت با استامینوفن:

  1. دوز اوليه در بزرگسالان و كودكان mg/kg 140 از راه خوراكي و سپس 17 دوز خوراكي به ميزان mg/kg 70 هر 4 ساعت تجويز مي شود. اگر پس از آن مجددا استفراغ اتفاق افتاد، مجددا همان دوز طي يك ساعت تكرار مي شود.

از راه وريدي: mg/ kg 150 در 200 سی سی دکستروز 5% iv طي 60 دقیقه انفوزيون شود.

  1. دوز نگهدارنده mg/ kg 50 در نیم لیتر دکستروز 5% IV طي 4 ساعت و در ادامه mg/ kg 100 در یک لیتر دکستروز 5% IVطي 16 ساعت.
  • ديمركاپرول: اين دارو در مسموميت با جيوه، آرسنيك، طلا و سرب كاربرد دارد و به فرم تزريقي ويال هاي 3 ميلي ليتري mg/ml 100 در دسترس مي باشد.

 ü نكته:  قابل توجه در مصرف اين دارو اين است كه مصرف آن در مسموميت با آهن، كادميوم، سلنيوم و اورانيوم ممنوع مي باشد.

دوز ديمركاپرول در بزرگسالان در مسموميت با آرسنيك يا طلا mg/kg/day 12- 10 به صورت عضلاني هر 6 ساعت تا 2 روز ، و از روز سوم mg/kg/day 6- 5 هر 12 ساعت و از روز چهارم mg/kg/day 3- 5/2 به مدت 10 روز يا تا زمان بهبود تجويز مي شود. در مورد صورت مسموميت با جيوه ابتدا mg/kg 5 به صورت عضلاني عميق و پس از آن mg/kg/day  5/2 به صورت عضلاني عميق يك يا دو بار در روز تا 10 روز تجويز مي شود.

  • دي پنيسيلامين:

اين دارو در مسموميت با فلزات سنگين استفاده مي شود و به صورت قرص و كپسول mg 250 در دسترس مي باشد.

دوز دارو در مسموميت با آرسنيك mg/kg/day 100 به صورت خوراكي و منقسم در 4 دوز (هر 6 ساعت) تا 5روز استفاده مي شود.در مسموميت با سرب 5/1 – 1 گرم در روز به صورت خوراكي يكجا يا منقسم در 2 يا 3 دوز به مدت 6-1 ماه استفاده مي شود.

  • كلسيم دي سديم ادتات (EDTA):

اين دارو در مسموميت شديد با سرب همراه با انسفالوپاتي و در مسموميت با فلزات سنگين مثل كروم، منگنز، سرب، نيكل، روي، كبالت و كادميوم استفاده مي شود و به فرم تزريقي mg/ml 50 در دسترس مي باشد.

دوز معمول دارو در بزرگسالان و كودكان mg/m2/day 1000 به صورت داخل وريدي طي 12- 8 ساعت به مدت 5 روز تجويز مي شود.

  • در كودكان تزريق عضلاني ارجحيت دارد.
  • در مسموميت شديد با سرب ابتدا از دي مركاپرول (BAL) استفاده مي شود.

علائم رايج

  1. برادي كاردي

موارد محتمل: (PACED)

Propanolol (β-blockers), Phenylpropanolamine (a-agonists)

Anticholinesterase drugs

Clonidine

Ethanol / alcohols

Digoxin

Opiates

  1. تاكي كاردي:

موارد محتمل (FAST)

Free base (cocaine/stimulants)

Anticholinergics, Antihistamines

Sympathomimetics

Theophylline (methylxanthines)

  1. افت فشار خون

موارد محتمل: (CRASH)

Clonidine

Reserpine (antihypertensives)

Antidepressants

Sedative hypnotics

Heroin (opiates)

  1. افزايش فشار خون

موارد محتمل: (CT SCAN)

Cocaine

Theophylline, Thyroid supplements

Sympathomimetics

Caffeine

Anticholinergics, Amphetamines, Antihistamines

Nicotine

  1. افزايش دماي بدن

موارد محتمل: (NASA)

Neuroleptic malignant syndrome

Antihistamines

Salicylates, Sympathomimetics, Serotonin syndrome

Anticholinergics, Antidepressants, Antihistamines

  1. كاهش دماي بدن

موارد محتمل: (COOLS)

Carbon monoxide

Opiates

Oral hypoglycemics/insulin

Liquor (EtOH)

Sedative hypnotics

  1. تغييرات مردمك چشم

            تنگ شدن مردمك (ميوز)

موارد محتمل:

Cholinergic/Clonidine

Opiates/Organophosphates

Sedative hypnotics

گشاد شدن مردمك (ميدرياز)

موارد محتمل:

Antihistamines

Antidepressants

Anticholinergics

Sympathomimetics

  1. بوي استشمام شده
  • بوي بادم تلخ: مسموميت با سيانيد
  • بوي ميوه: مسموميت با ايزوپروپانول و كتواسيدوز ديابتي (DKA)
  • تخم مرغ فاسد: مسموميت با سولفور دي اكسيد و هيدروژن سولفيد
  • بوي سير: مسموميت با ارگانوفسفات ها، آرسنيك

انواع رایج مسمومیت ها:

مسمومیت ها معمولا از این سه دسته می باشد:

  1. Sedative/ hypnotic toxidrome 

علائم: stupor ( گیجی و بی حسی )/Coma ( کما )/ confusion ( پریشان )/ Slurred speech / Apnea ( آپنه )

داروهای ایجاد کننده: ضد تشنج ( کاربامازپین، اکسی کاربامازپین، کلوبازام، گاباپنتین، پرگابالین، فنی توئین، فنوباربیتال، لوتیراستام، پریمیدون، سدیم والپروات، اتوسوکسیماید، توپیرامات) داروهای ضد سایکوز بنزودیازپین ها( دیازپام، کلونازپام و … )، اتانول، مخدرها.

درمان: نالوکسان، فلومازنیل ها برای بنزودیازپین ها، قلیایی کردن ادرار اگر مسمومیت با فنوباربیتال است.

  1. Narcotic)  Opiate toxidrome ) :

علائم: Alterred Mental ( تغییر وضعیت ذهنی )/ Slow Shallow breaths ( تنفس کم عمق و آهسته )/ Miosis/ Brady cardiac/ Hypertension / Hypothermia/ Decremeed bowel sounds (کاهش صدای روده)

داروهای ایجاد کننده: دکسترومتورفان/ مخدرها/ پنتازوسین/ پروپوکسی فن

درمان: نالوکسان

  1. Serotonergic toxi drome :

علائم: Irritability ( تحریک پذیری )/ Hyperreflexia/ Flushing/Hypertermia / Diarrhea/ Diaphoresis/ Fever/ Trismus( اسپاسم عضله فک) /Tremor/ Myoclonus /colonus ( چشم ) ← حرکت رفت و برگشتی چشم مثل پاندول ساعت.

داروهای ایجاد کننده: SSRIs ( فلوکستین، پاروکستین، سرترالین، … ) مپریدین، ترازودون، کلومیپرامین.

درمان: از خانواده بنزودیازپین ها( دیازپام و … ) و برای علائم قطع دارو سیپروهپتادین و کلروپرومازین.

درمان انواع هایپرترمی:

  1. سندرم نورولپتیک بدخیم (NMS ): علائم پارکینسون حاد و شدید/ فشارخون بالا/ هیپرترمی/ صداهای روده ای طبیعی یا کاهش یافته که شروع آنها بیش از 3-1 روز طول می کشد.

داروی ایجاد کننده: آنتی سایکوز بلاک کننده D2

درمان: دیفن هیدرامین تزریقی/ خنک کردن بدن/ القای خواب با بنزودیازپین ها

  1. هیپرترمی بدخیم: علائم هایپرترمی/ سفتی عضلانی/ فشارخون بالا/ تاکی کاردی/ شروع علائم چند دقیقه طول می کشد.

داروهای ایجاد کننده: داروهای بیهوشی استنشاقی/ سوکسینیل کولین

درمان: دانترولن و خنک کردن.

اورژانس مسمومیت ها:

Coma cocktail : در مریض های بیهوش از اورژانس دارویی استفاده می شود به شرح زیر:

  • دکستروز: یکی از علائم کاهش هوشیاری هایپوگلایسمی می باشد.

دوز تجویزی: بزرگسالان ← دکستروز 50% IV  50 سی سی              

کودکان ← دکستروز 25% IV cc/kg 4-2

  • تیامین vit B 1 : در افرادی که اتانول مصرف کرده اند، تغذیه ناکافی، فقرفولات، و یا بیماریهای کبدی داشته باشند.

دوز تجویزی: mg 100 IV

  • نالوکسان: mg 2-4/0 ( max 10 mg ) IV ، IM ، SC ، حتی Intralingual

عوارض: تشنج، آریتمی، ایست قلبی

  • اکسیژن:

دوز تجویزی: O2 100% ← ولی حتما فشار Co2 چک شود تا به p CO2 نرمال برسد.

در بعضی از رفرانس ها فلومازنیل هم وجود دارد ولی چون باعث به وجود آمدن علائم قطع دارو و حتی مرگ در افرادی که به مدت طولانی بنزودیازپین استفاده کرده اند می شود از این رژیم حذف شد.

انواع دیگر مسمومیت ها …

Cholinergic  toxidrom:

علایم: (SLUDGE ): salivation ( افزایش بزاق )/ lacrimation ( اشک )/ urination ( افزایش ادرار)/ Diarrhea ( اسهال)/ GI cramps ( کرمپ دستگاه گوارش )/ Emesis ( تهوع و استفراغ )/ wheezing ( خس خس کردن)/ Diaphoresis ( تعریق)/ Bronchorrhea ( ↑ موکوس برونش) / Brady cardia / Miosis ( انقباض مردمک چشم ).

داروها و سم های ایجاد کننده: کاربامات ها، ارگانوفسفره ها، فیزوستیگمین ها، پیلوکارپین، بتانیکول، و داروهایی که خاصیت کولی نرژیک دارند مانند داروهای آلزایمر: دنپزیل، ریواستیگمین، ممانتین ، گالانتالین.

درمان: آتروپین، و پرالیدوکسیم (مخصوص ارگانوفسفره ها) می باشد.

Anticholinergic toxidrome:

کلا علائم: داغ، قرمز، خشک، دیوانه، کور

علائم: Mydriasis ( گشاد شدن مردمک چشم )/ Blurred vision ( تاری دید )/ Fever ( تب )/ Dry skin / Flushing / Ileus ( انسداد روده )/ Psychosis / Urinary retention ( احتباس ادراری )/ Tachycardia / Hypertention / Coma / Seizures / Myoclonus ( اسپاسم عضلانی در حالت شدید ).

داروهای ایجاد کننده: آنتی هیستامین ها، آتروپین ها، باکلوفن، بنزتروپین، TCA ( آمی تریپتیلین، نورترپتیلین، ایمی پرامین، دزی پرامین، تری میپرامین، داکسپین، کلومیپرامین، آموکساپین )، پروپنتلین، اسکوپولامین، فنوتیازین ها( فلوفنازین، تری فلوپرازین، پرفنازین، تیوتیکسن، پیموزاید، هالوپریدول، کلروپرومازین، تیوریدازین).

درمان: فیزوستیگمین در مواقعی که مسمومیت جان بیمار را به مخاطره انداخته است ( به جز مسمومیت با TCA ها که استفاده نمی شود).

Hallucinogenic Sympathomimetic toxidrome:

علائم: disorientation ( سر در گم )/ hallucinogen ( توهم )/ hyperactive bowel ( روده تحریک پذیر )/ Panic (وحشت و هراس )/ Seizure ( تشنج )/ Hypertention / Tachycardia / Tachypnea ( تنفس سریع ).

داروهای ایجاد کننده: آمفتامین ها ( ریتالین )، کوکائین، سودوافدرین، فنسی کلیدین، افدرین.

درمان: BZD ها 🙁 میدازولام، دیازپام، کلونازپام، فلورازپام ، … )

 

برای دانلود فایل pdf  مطالب فوق بر روی لینک زیر کلیک کنید:

masmomiat

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *